Αρθρίτιδα καρπού: Αίτια και βασικές μορφές

Η αρθρίτιδα του καρπού μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικούς παράγοντες.

Η αναγνώριση της αιτίας βοηθά τον ορθοπαιδικό να εκτιμήσει την πιθανή εξέλιξη της πάθησης και να επιλέξει την καταλληλότερη θεραπευτική προσέγγιση για κάθε ασθενή.

Οι κυριότερες αιτίες είναι:

• Οστεοαρθρίτιδα: Προκαλείται από σταδιακή εκφύλιση και φθορά του αρθρικού χόνδρου.
• Μετατραυματική αρθρίτιδα: Μπορεί να εμφανιστεί μετά από κάταγμα, εξάρθρημα ή σοβαρή κάκωση του καρπού.
• Ρευματοειδής αρθρίτιδα: Πρόκειται για συστηματική φλεγμονώδη νόσο που μπορεί να προσβάλει τις αρθρώσεις και τους συνδέσμους.
• Ψευδάρθρωση σκαφοειδούς: Ένα κάταγμα του σκαφοειδούς που δεν επουλώθηκε σωστά μπορεί να οδηγήσει σε προοδευτική φθορά.
• Ρήξη συνδέσμων: Συχνή είναι η βλάβη του σκαφομηνοειδούς συνδέσμου, η οποία προκαλεί αστάθεια και αλλοίωση της θέσης των οστών.
• Άσηπτη νέκρωση οστού: Η διαταραχή της αιμάτωσης του μηνοειδούς ή του σκαφοειδούς μπορεί να μεταβάλει τη δομή του καρπού.
• Λοίμωξη της άρθρωσης: Η μικροβιακή αρθρίτιδα μπορεί να προκαλέσει γρήγορη καταστροφή του χόνδρου.

Σε αρκετές περιπτώσεις, η φθορά αναπτύσσεται σταδιακά, ακόμη και πολλά χρόνια μετά τον αρχικό τραυματισμό. Για τον λόγο αυτό, ένα παλιό κάταγμα ή διάστρεμμα δεν πρέπει να παραβλέπεται όταν εμφανίζεται επίμονος πόνος.

Ποια συμπτώματα προκαλεί η αρθρίτιδα καρπού;

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από την αιτία, το σημείο της φθοράς και το στάδιο της πάθησης.

Στα αρχικά στάδια, ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται ενόχληση μόνο κατά την έντονη χρήση του χεριού. Με την πάροδο του χρόνου όμως, ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται και σε απλές καθημερινές δραστηριότητες.

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:

• Πόνος κατά την κίνηση ή τη φόρτιση του καρπού
• Δυσκαμψία, ιδιαίτερα μετά από ακινησία
• Οίδημα ή αίσθημα θερμότητας στην άρθρωση
• Περιορισμός στην κάμψη, την έκταση ή την περιστροφή του καρπού
• Μειωμένη δύναμη κατά τη σύλληψη αντικειμένων
• Αίσθημα τριγμού κατά την κίνηση
• Ευαισθησία στην πίεση
• Νυχτερινός πόνος σε πιο προχωρημένες μορφές
• Δυσκολία σε λεπτές κινήσεις και καθημερινές εργασίες.

Η ένταση του πόνου δεν αντικατοπτρίζει πάντοτε με ακρίβεια την έκταση της φθοράς. Για παράδειγμα, ορισμένοι ασθενείς παρουσιάζουν σημαντικές αλλοιώσεις στις ακτινογραφίες, αλλά διατηρούν τη λειτουργικότητα του καρπού. Άλλοι εμφανίζουν έντονη ενόχληση ακόμη και σε αρχικό στάδιο.

Αρθρίτιδα καρπού: Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;

Η διάγνωση της αρθρίτιδας καρπού ξεκινά με τη λήψη αναλυτικού ιατρικού ιστορικού. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός εξετάζει πότε εμφανίστηκε ο πόνος, ποιες κινήσεις τον επιδεινώνουν και αν έχει προηγηθεί τραυματισμός, κάταγμα ή χειρουργική επέμβαση. Σημαντικές είναι επίσης οι πληροφορίες σχετικά με το επάγγελμα, τις αθλητικές δραστηριότητες και την ύπαρξη ρευματολογικού νοσήματος.

Στη συνέχεια, κατά την κλινική εξέταση αξιολογούνται το σημείο της ευαισθησίας, το εύρος κίνησης, η δύναμη του χεριού και η σταθερότητα των οστών. Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει από τον ασθενή να εκτελέσει συγκεκριμένες κινήσεις, ώστε να διαπιστώσει πότε εμφανίζεται πόνος ή τριγμός.

Οι ακτινογραφίες αποτελούν τη βασική απεικονιστική εξέταση. Μπορούν να αναδείξουν στένωση του μεσάρθριου διαστήματος, παραμόρφωση των οστών, οστεόφυτα, παλαιά κατάγματα ή καθίζηση του καρπού. Ενώ, η αξονική τομογραφία παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες για τα οστά και τις αρθρικές επιφάνειες.

Τέλος, η μαγνητική τομογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο των συνδέσμων, του χόνδρου και της αιμάτωσης των οστών.

Αρθρίτιδα καρπού: Συντηρητική αντιμετώπιση

Στα αρχικά ή ηπιότερα στάδια, η αρθρίτιδα καρπού αντιμετωπίζεται συνήθως συντηρητικά. Στόχος είναι ο περιορισμός του πόνου, η διατήρηση της κινητικότητας και η διευκόλυνση των καθημερινών δραστηριοτήτων.

Η θεραπεία προσαρμόζεται στην αιτία της αρθρίτιδας και στις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Η προσωρινή χρήση νάρθηκα μπορεί να σταθεροποιήσει την άρθρωση και να μειώσει την καταπόνηση. Όμως,  η χρήση του θα πρέπει να γίνεται μετά από ιατρική καθοδήγηση διότι, η παρατεταμένη ακινητοποίηση μπορεί να αυξήσει τη δυσκαμψία και να αποδυναμώσει τους μυς.

Επίσης σημαντική είναι και η τροποποίηση των δραστηριοτήτων.

Ο ασθενής καλείται να περιορίσει προσωρινά κινήσεις που προκαλούν πόνο, όπως η επαναλαμβανόμενη άρση βάρους, η έντονη έκταση του καρπού ή η παρατεταμένη εργασία χωρίς διαλείμματα.

Σχετικά με τα αναλγητικά ή μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη μπορεί να χρησιμοποιηθούν μετά από ιατρική συμβουλή. Δεν είναι κατάλληλα για όλους, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν γαστρεντερικά, νεφρικά, καρδιαγγειακά προβλήματα ή διαταραχές της πήξης.

Επιπλέον, η φυσικοθεραπεία και η εργοθεραπεία μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της κίνησης, στην ενδυνάμωση και στην εκμάθηση τρόπων προστασίας της άρθρωσης. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί ενδαρθρική έγχυση κορτικοστεροειδούς για προσωρινή ανακούφιση.

Πότε χρειάζεται χειρουργική θεραπεία;

Η χειρουργική αντιμετώπιση για την αρθρίτιδα καρπού εξετάζεται όταν ο πόνος επιμένει, η λειτουργικότητα έχει περιοριστεί σημαντικά και η συντηρητική θεραπεία δεν προσφέρει επαρκή ανακούφιση.

Η επιλογή της επέμβασης εξαρτάται από την αιτία, το στάδιο της φθοράς, τις αρθρώσεις που έχουν προσβληθεί, την ηλικία και τις καθημερινές απαιτήσεις του ασθενούς.

Στα αρχικά στάδια μπορεί να πραγματοποιηθεί αρθροσκόπηση καρπού. Μέσα από πολύ μικρές τομές εισάγονται κάμερα και ειδικά εργαλεία, ώστε να εξεταστεί το εσωτερικό της άρθρωσης και να αντιμετωπιστούν επιλεγμένες βλάβες. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η αρθροσκόπηση δεν είναι κατάλληλη για κάθε μορφή αρθρίτιδας.

Σε εντοπισμένες βλάβες μπορεί να επιλεγεί περιορισμένη αρθρόδεση, κατά την οποία ενώνονται συγκεκριμένα οστά, με στόχο την ανακούφιση του πόνου και τη διατήρηση μέρους της κίνησης.

Σε πιο εκτεταμένη φθορά μπορεί να εφαρμοστεί ολική αρθρόδεση, η οποία καταργεί την κίνηση του καρπού, αλλά προσφέρει σταθερότητα και σημαντική ανακούφιση. Επιπλέον, η ολική αρθροπλαστική διατηρεί την κίνηση μέσω τεχνητής άρθρωσης, αλλά εφαρμόζεται κυρίως σε ασθενείς με χαμηλότερες λειτουργικές απαιτήσεις.

Τέλος, καμία επέμβαση δεν είναι κατάλληλη για όλους. Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνεται για την αναμενόμενη κινητικότητα, τη δύναμη, τον χρόνο αποκατάστασης και τους πιθανούς περιορισμούς κάθε τεχνικής.

 Όταν η αρθρίτιδα καρπού προκαλεί επίμονο πόνο, πρήξιμο ή περιορισμό της κίνησης, η έγκαιρη ορθοπαιδική αξιολόγηση μπορεί να συμβάλει στην αναγνώριση της αιτίας και στον κατάλληλο θεραπευτικό σχεδιασμό.

Επικοινωνήστε με τον Ορθοπαιδικό Χειρουργό και Τραυματιολόγο Ελευθέριο Ι. Ζαμπάκο, ώστε να πραγματοποιηθεί εξατομικευμένη εκτίμηση και να επιλεγεί η θεραπευτική προσέγγιση που ανταποκρίνεται στις ανάγκες σας.