Μας χειρουργεί πράγματι ένα ρομπότ ;

Κατά την παραδοσιακή αρθροπλαστική γόνατος, ο φθαρμένος χόνδρος του γόνατος αντικαθίσταται με μεταλλικά μέρη. Η ρομποτική αρθροπλαστική κάνει το ίδιο πράγμα με την βοήθεια ενός ρομποτικού βραχίονα. Ο κόσμος λανθασμένα πιστεύει ότι η ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος γίνεται  από ένα ρομπότ. Αυτό δεν είναι αλήθεια . Στην πραγματικότητα εξακολουθεί χειρουργεί ο γιατρός με την βοήθεια ενός ρομποτικού βραχίονα για μεγαλύτερη ακρίβεια.

Έτσι, χάρη στις πληροφορίες που μας παρέχει η αξονική τομογραφία δημιουργούμε ένα εικονικό τρισδιάστατο χώρο μέσα στον οποίο δουλεύουμε. Ο γιατρός χρησιμοποιεί το ρομποτικό χέρι για να διαμορφώσει το κόκκαλο που θα τοποθετήσουμε τα υλικά μας.

Ακρίβεια = Μακροζωία

Χάρη στην ακρίβεια της τοποθέτησης των υλικών που μπορούμε να επιτύχουμε με την ρομποτική χειρουργική, η αρθροπλαστική γίνεται πλέον μια ρεαλιστική επιλογή για δραστήρια άτομα μικρότερης ηλικίας, που πάσχουν από αρθρίτιδα. Όμως η ένδειξη της δεν περιορίζεται μόνο στα ηλικιακά κριτήρια. Και οι ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας μπορούν να ωφεληθούν από την ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος. Οι μικρότερη τομή σε συνδυασμό με την μεγαλύτερη χειρουργική ακρίβεια σημαίνει ότι επέρχεται μικρότερος τραυματισμός των ιστών  και οστών της περιοχής. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την ταχύτερη επούλωση και την επιτάχυνση της επανένταξης του ασθενούς στην καθημερινότητά του. Το ρομπότ μας επιτρέπει να χειρουργούμε σε πιο περιορισμένο χώρο, χωρίς να έχουμε πλήρη οπτική επαφή με τα οστά του ασθενούς. Απλά κοιτάζοντας στην οθόνη ενός υπολογιστή. Παρόλο που μοιάζει με ταινία επιστημονικής φαντασίας είναι κάτι που γίνεται εδώ και αρκετα πλέον χρόνια.

Ενδείξεις

Πρακτικά για τις ενδείξεις της ρομποτικης αρθροπλαστικής γόνατος θα λέγαμε ότι όποιος είναι κατάλληλος υποψήφιος για την παραδοσιακή αρθροπλαστική γόνατος είναι και υποψήφιος και για την ρομποτική αρθροπλαστική. Απλά τα ηλικιακά κριτήρια είναι προσαρμοσμένα προς τα κάτω. Και αυτό γιατί η ρομποτική αρθροπλαστική μπορεί να επιτύχει μικρότερο χρόνο αποκατάστασης σε συνδυασμό με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής των εμφυτευμάτων. Επιγραμματικά θα λέγαμε ότι μας βοηθάει να ξεπεράσουμε σχετικές αντενδείξεις όπως:

• Ηλικία κάτω των εξήντα.
• BMI> 40 – 45 kg/m2, σε υπέρβαρους ασθενείς. Για παράδειγμα ασθενής με ύψος 1.60 cm και βάρος πάνω από 100 kg

Τι προετοιμασία χρειάζεται για την ρομποτική αρθροπλαστική ;

Πριν από την επέμβαση πραγματοποιούμε μια αξονική τομογραφία του γόνατος. Στην συνέχεια φορτώνουμε τις εικόνες της αξονικής τομογραφίας στον υπολογιστή και με την βοήθεια ενός προγράμματος καθορίζουμε που θα τοποθετηθούν τα υλικά. Η προεγχειρητική αξονική τομογραφία στην ουσία δημιουργεί ένα τρισδιάστατο μοντέλο του γόνατος του ασθενούς. Έτσι μπορούμε να κάνουμε προσομοίωση της επέμβασης στον υπολογιστή.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι, ο υπολογιστής μας παρέχει την δυνατότητα να έχουμε στην οθόνη μας περιοχές του γόνατος που υπό άλλες συνθήκες δεν θα είχαμε καλή ορατότητα. Παράλληλα το ρομποτικό χέρι μας επιτρέπει να λειτουργούμε σε ένα προκαθορισμένο  χώρο, αλλά μας περιορίζει ωστε να μην ξεφύγουμε από αυτόν. Και να θέλουμε δεν μπορούμε να τραυματίσουμε ιστούς εκτός του χώρου αυτού.

Κατά την διάρκεια της επέμβασης.

Κατά την διάρκεια της επέμβασης τοποθετούμε ειδικές κεραίες στην κνήμη και τον μηρό και στην συνέχεια παραμετροποιούμε (καλιμπράρουμε) τον υπολογιστή. Έτσι κατά μια έννοια χαρτογραφούμε το γόνατο και το συνδυάζουμε με την τρισδιάστατη εικόνα του υπολογιστή. Τώρα χάρη στην “σύνδεση” του γόνατος με το μοντέλο του υπολογιστή μπορούμε να δούμε το εύρος κίνησης του γόνατος αλλά και το πόσο “δυσκολεύει¨ η κίνηση σε διάφορες φάσεις. Έτσι μπορούμε να καταλάβουμε πόση “απελευθέρωση” χρειάζεται να κάνουμε στους συνδέσμους του γόνατος για να εξασφαλίσουμε μια ομαλή και ανώδυνη κίνηση μετεγχειρητικά. Τέλος με την χρήση του ρομποτικού βραχίονα, που στην ουσία είναι ένα μηχανικό χέρι πάνω στο οποίο προσαρμόζουμε ένα  τροχό με κεραία, μπορούμε να ξεκινήσουμε την διαμόρφωση – “φάγωμα” του χόνδρου.

Το ρομπότ μας είναι ένας ρομποτικός βραχίονας πάνω στον οποίο προσαρμόζεται ένας εξελιγμένος οδοντιατρικός τροχός που αντί για δόντια, τροχίζει οστά. Στην ουσία παρακολουθούμε στην οθόνη του υπολογιστή το αποτύπωμα της δράσης μας,  χωρίς να χρειάζεται να έχουμε άμεση οπτική επαφή με την επιφάνεια που εργαζόμαστε. Όταν δημιουργήσουμε την επιφάνεια υποδοχής, τότε τοποθετούμε τα υλικά μας με λίγο ειδικό ακρυλικό τσιμέντο.

Το ρομπότ δεν κινείται από μόνο του. Πρεπει να το κατευθύνουμε εμείς. Όμως ακόμα και αν θέλουμε να αναγκάσουμε τον τροχό να βγει από το προκαθορισμένο χώρο δράσης του, το ρομποτικό χέρι θα μας εμποδίσει.  Στο τέλος της επέμβασης, μπορούμε να γνωρίζουμε με ακρίβεια το ευρος κίνησης του γόνατος που χειρουργήσαμε.

Η ελάχιστα επεμβατική ολική αρθροπλαστική γόνατος μπορεί να συνδυαστεί και με την ρομποτική – ψηφιακή υποβοήθηση.

Η ελάχιστα επεμβατική αρθροπλαστική γόνατος, δεν περιορίζεται στην μικρή τομή στο δέρμα. Στην πραγματικότητα αφορά μια τεχνική που σκοπό έχει την περιορισμένη κάκωση, τόσο στα μαλακά μόρια όσο και στα οστά του γόνατος. Αποτελεί εξέλιξη της προσπέλασης που χρησιμοποιείται για την μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική. Συνήθως μια αρθροπλαστική με τέτοια τομή, δεν ξεπερνά σε μήκος τα 10 cm.

Στόχος της ελάχιστα επεμβατικής αρθροπλαστικής του γόνατος είναι:

• η μείωση του μετεγχειρητικού πόνου,
• η μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο,
• η ταχύτερη επίτευξη πλήρους εύρους κίνησης του γόνατος,
• η συντομότερη επιστροφή του ασθενούς στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Αυτό μπορεί να συνδυαστεί με τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής – ψηφιακά υποβοηθούμενης αρθροπλαστικής:

• Χειρουργείο σε πιο περιορισμένο χώρο
• Ακρίβεια στην προετοιμασία των οστών για την τοποθέτηση των υλικών.
• Δυνητικά μεγαλύτερη διάρκεια ζωής της αρθροπλαστικής.

Ο συνδυασμός της ρομποτικής και της ελάχιστα επεμβατικής αρθροπλαστικής γόνατος μας δίνει την δυνατότητα να χειρουργήσουμε μέσα από μικρότερες τομές, με μεγαλύτερη χειρουργική ακρίβεια.  Αυτό εξασφαλίζει ότι γίνεται μικρότερο τραυματισμός των γειτονικών ιστών  και οστών. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η ταχύτερη επούλωση του τραυματος και η επιτάχυνση της επανένταξης του ασθενούς στην καθημερινότητα.

Ο εξειδικευμένος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Ελευθέριος Ζαμπάκος διαθέτει μεγάλη εμπειρία στην Ελάχιστα Επεμβατική Χειρουργική́. Είναι Διευθυντής του Τμήματος Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων στην Ευρωκλινική Αθηνών και Μέλος της Γαλλικής και Ευρωπαϊκής εταιρείας Άκρου Ποδός και Ποδοκνημικής. Τέλος, είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Αρθροσκόπησης Χειρουργικής Γόνατος & Αθλητικών Κακώσεων.