Τι ορίζεται ως οστεοαρθρίτιδα ισχίου;
Η οστεοαρθρίτιδα ισχίου είναι μια χρόνια, προοδευτικά επιδεινούμενη εκφυλιστική πάθηση της άρθρωσης. Προκύπτει κυρίως από τη φθορά του αρθρικού χόνδρου που καλύπτει την κοτύλη και τη μηριαία κεφαλή. Επίσης, μπορεί να εμφανιστεί και από τον σχηματισμό οστεοφύτων στις αρθρικές επιφάνειες.
Στα αρχικά στάδια, ο χόνδρος γίνεται πιο λεπτός και τραχύς. Το γεγονός αυτό διαταράσσει την ομαλή κίνηση της άρθρωσης και οδηγεί σε φλεγμονή του αρθρικού υμένα. Με την εξέλιξη της νόσου, ο χόνδρος φθείρεται πλήρως σε επιμέρους περιοχές. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την άμεση επαφή οστού με οστό και την εκδήλωση έντονου πόνου, δυσκαμψίας και προοδευτική μείωση του εύρους κίνησης.
Η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου θεωρείται μη αναστρέψιμη πάθηση, καθώς ο κατεστραμμένος χόνδρος δεν έχει τη δυνατότητα να αναγεννηθεί.
Επιδημιολογικά στοιχεία
Από επιδημιολογικής άποψης, η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου αφορά περίπου το 10–20% του γενικού πληθυσμού. Η συχνότητά της να αυξάνεται σημαντικά μετά την ηλικία των 50 ετών.
Η νόσος εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες, ιδίως στις χώρες της Νότιας Ευρώπης. Η επίπτωση αυξάνεται προοδευτικά με την ηλικία, γεγονός που αντανακλά τη φυσιολογική εκφύλιση των αρθρικών δομών.
Αίτια & Προδιαθεσικοί παράγοντες
Η αιτιολογία της οστεοαρθρίτιδας του ισχίου είναι συχνά ιδιοπαθής, χωρίς την παρουσία συγκεκριμένου υποκείμενου αιτίου, και σε αυτές τις περιπτώσεις χαρακτηρίζεται ως πρωτοπαθής. Ωστόσο, η εμφάνιση και η εξέλιξη της νόσου επηρεάζονται από έναν συνδυασμό βιολογικών, μηχανικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.
Οι παράγοντες που έχουν ενοχοποιηθεί για την εκδήλωση οστεοαρθρίτιδας ισχίου είναι οι κάτωθι:
- Ηλικία: Με την πάροδο του χρόνου ο αρθρικός χόνδρος υφίσταται φυσιολογική εκφύλιση και μειώνεται η ικανότητα αναγέννησης των ιστών
- Τραυματισμοί και κατάγματα: Προηγούμενα κατάγματα ισχίου, εξαρθρήματα ή επαναλαμβανόμενοι μικροτραυματισμοί επιταχύνουν τη φθορά του χόνδρου.
- Ανατομικές παραλλαγές και δυσπλασίες: Αναπτυξιακές ανωμαλίες όπως η δυσπλασία ισχίου ή το σύνδρομο μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης μεταβάλλουν την κατανομή φορτίων στην άρθρωση.
- Παχυσαρκία: Το αυξημένο σωματικό βάρος επιβαρύνει μηχανικά την άρθρωση και ενισχύει την τριβή στις αρθρικές επιφάνειες.
- Κληρονομικοί παράγοντες: Η γενετική προδιάθεση παίζει ουσιαστικό ρόλο στην εκδήλωση οστεοαρθρίτιδας.
- Φλεγμονώδεις νόσοι και άλλες αρθρίτιδες: Παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα επιβαρύνουν τον αρθρικό χόνδρο και μπορεί να επιταχύνουν την εκφυλιστική διαδικασία.
- Λοιποί επιβαρυντικοί παράγοντες: Παράγοντες όπως η ανισοσκελία, η έντονη επαγγελματική ή αθλητική καταπόνηση, οι ορμονικές μεταβολές (π.χ. μετά την εμμηνόπαυση), η καθιστική ζωή και το κάπνισμα έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της οστεοαρθρίτιδας.
Με ποια συμπτώματα εκδηλώνεται η οστεοαρθρίτιδα;
Η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου εκδηλώνεται συνήθως με προοδευτικό πόνο στη βουβωνική χώρα. Ο πόνος αυτός μπορεί να αντανακλά στον μηρό ή στους γλουτούς και επιδεινώνεται με την κίνηση, την παρατεταμένη βάδιση ή τη σωματική κόπωση.
Παράλληλα, εμφανίζεται δυσκαμψία, ιδιαίτερα τις πρωινές ώρες ή μετά από περίοδο ακινησίας. Επίσης, μπορεί να εμφανιστεί και σταδιακή μείωση του εύρους κίνησης που δυσκολεύει δραστηριότητες όπως η ανάβαση σκάλας.
Πολλοί ασθενείς αναφέρουν αίσθημα «πιασίματος» ή τριβής μέσα στην άρθρωση. Τα συμπτώματα αυτά συχνά επιδεινώνονται σε περιόδους αυξημένης υγρασίας ή χαμηλών θερμοκρασιών. Η μακροχρόνια επιβάρυνση μπορεί να οδηγήσει και σε αίσθηση αστάθειας ή κόπωσης του σκέλους, επηρεάζοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών.
Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;
Η διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας του ισχίου βασίζεται σε συνδυασμό κλινικής εξέτασης και απεικονιστικών ευρημάτων. Η διαδικασία ξεκινά με τη λήψη αναλυτικού ιστορικού και την κλινική εξέταση του ασθενούς.
Στη συνέχεια, η απλή ακτινογραφία αποτελεί την κύρια διαγνωστική μέθοδο. Η μαγνητική τομογραφία (MRI) εφαρμόζεται, όταν απαιτείται λεπτομερέστερη απεικόνιση των μαλακών μορίων ή για την ανάδειξη πρώιμων βλαβών που δεν είναι ορατές στην ακτινογραφία.
Από την άλλη, η αξονική τομογραφία (CT) μπορεί να προσφέρει ακριβέστερη εικόνα των οστικών δομών σε έναν προεγχειρητικό σχεδιασμό. Παράλληλα, εργαστηριακές εξετάσεις πραγματοποιούνται για τον αποκλεισμό φλεγμονωδών ή αυτοάνοσων νοσημάτων. Η διαφορική διάγνωση είναι απαραίτητη, ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες πόνου στο ισχίο, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, οι τενοντοπάθειες κ.ά., εξασφαλίζοντας έτσι τη σωστή θεραπευτική προσέγγιση.
Οστεοαρθρίτιδα ισχίου & Θεραπεία
Η αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας του ισχίου ξεκινά συνήθως με συντηρητικές μεθόδους. Ειδικότερα, η συντηρητική θεραπεία στοχεύει στον έλεγχο του πόνου και στη βελτίωση της λειτουργικότητας της άρθρωσης.
Η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη για τη μείωση της φλεγμονής, ενώ η παρακεταμόλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ηπιότερες περιπτώσεις. Παράλληλα, η φυσιοθεραπεία αποτελεί βασικό πυλώνα της συντηρητικής θεραπείας. Περιλαμβάνει εξατομικευμένα προγράμματα που ενισχύουν τους μυς γύρω από το ισχίο και μειώνουν τη δυσκαμψία.
Συμπληρωματικές τεχνικές, όπως το manual therapy, η ηλεκτροθεραπεία ή η υδροθεραπεία είναι πολύ βοηθητικές. Σε ορισμένες περιπτώσεις εφαρμόζονται ενδαρθρικές ενέσεις με κορτικοστεροειδή, υαλουρονικό οξύ ή PRP.
Όταν η συντηρητική αντιμετώπιση δεν επαρκεί και ο πόνος περιορίζει σημαντικά την καθημερινότητα του ασθενούς, εξετάζονται χειρουργικές επιλογές. Η ολική αρθροπλαστική ισχίου αποτελεί την πλέον αποτελεσματική και συχνότερη χειρουργική λύση για προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα.
Μέσω της επέμβασης αντικαθίστανται οι φθαρμένες αρθρικές επιφάνειες με τεχνητές προθέσεις. Η χειρουργική επέμβαση της αρθροπλαστικής ισχίου προσφέρει άμεση ανακούφιση από τον πόνο και θεαματική βελτίωση της κινητικότητας της άρθρωσης. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να εφαρμοστούν άλλες χειρουργικές παρεμβάσεις, όπως οστεοτομίες ή αρθροσκοπικές τεχνικές, κυρίως όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ανατομικές παραλλαγές. Η συνολική θεραπευτική στρατηγική ακολουθεί μια ιεραρχική προσέγγιση, προσαρμοσμένη πάντα στη βαρύτητα των συμπτωμάτων και στις ανάγκες του ασθενούς.
Εάν παρουσιάζετε πόνο, δυσκαμψία ή περιορισμό στην κίνηση λόγω οστεοαρθρίτιδας ισχίου, επικοινωνήστε με τον Ορθοπαιδικό Χειρουργό Ελευθέριο Ζαμπάκο. Επικοινωνήστε μαζί μας, για να κλείσετε το ραντεβού σας για ολοκληρωμένη αξιολόγηση και ενημερωθείτε για τις πλέον σύγχρονες, εξατομικευμένες θεραπευτικές επιλογές που μπορούν να βελτιώσουν την κινητικότητα και την ποιότητα ζωής σας.