Τι ορίζεται ως τενοντίτιδα του επιγονατιδικού τένοντα;
Η τενοντίτιδα επιγονατιδικού τένοντα αποτελεί μια φλεγμονώδη ή εκφυλιστική πάθηση του τένοντα που συνδέει την επιγονατίδα με την κνήμη, η οποία προκαλεί πόνο και δυσλειτουργία στο γόνατο. Πρόκειται για συχνή αιτία πόνου ειδικά σε άλτες, δρομείς και ποδοσφαιριστές, από όπου προέρχεται και ο όρος «γόνατο του άλτη» (jumper’s knee).
Η σημασία της τενοντίτιδας επιγονατιδικού τένοντα στην κλινική πρακτική είναι μεγάλη. Αποτελεί μια από τις πιο συχνές επώδυνες παθήσεις του γόνατος ειδικά σε αθλητικούς πληθυσμούς, επηρεάζοντας σημαντικά τη λειτουργική ικανότητα και ποιότητα ζωής τους.
Ποια είναι τα αίτια και οι παράγοντες κινδύνου πρόκλησής της;
Τα αίτια εμφάνισης της τενοντίτιδας επιγονατιδικού τένοντα είναι τα κάτωθι:
- Υπερφόρτιση/υπερχρήση: επαναλαμβανόμενη μηχανική καταπόνηση λόγω συνεχών αλμάτων και προσγειώσεων κ.ά.
- Μηχανική καταπόνηση λόγω τεχνικής/περιβάλλοντος: σφάλματα προσγείωσης, αλλαγή αγωνιστικής επιφάνειας ή υποδημάτων που αυξάνουν τη φόρτιση στον τένοντα.
- Τραυματισμός/μικροτραυματισμοί: άμεση κάκωση ή μικρορρήξεις του τένοντα.
Η τενοντοπάθεια του επιγονατιδικού τένοντα δεν οφείλεται αποκλειστικά σε υπερφόρτιση. Αντιθέτως, σχετίζεται με προδιαθεσικούς παράγοντες μειώνουν την ικανότητα του ιστού να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις.
Βιομηχανικοί παράγοντες
- Περιορισμένη ραχιαία κάμψη ποδοκνημικής.
- Βλαισότητα γόνατος.
- Υψηλή θέση της επιγονατίδας (patella alta) ή πλάγια κλίση.
- Διαταραχές ευθυγράμμισης κάτω άκρων.
Μυοτενόντιες ανισορροπίες
- Ανεπαρκής ισχύς γλουτιαίων, απαγωγών και τετρακέφαλου μυός.
- Βράχυνση οπίσθιων μηριαίων ή γαστροκνημίου.
Μεταβολικοί/συστηματικοί παράγοντες
- Σακχαρώδης διαβήτης.
- Δυσλιπιδαιμία.
- Ρευματολογικές παθήσεις.
- Αυξημένος Δείκτης Μάζας Σώματος.
- Κάπνισμα.
Όλα τα παραπάνω επηρεάζουν αρνητικά την αγγείωση του τένοντα, προκαλώντας εκφυλιστικές αλλοιώσεις.
Τενοντίτιδα επιγονατιδικού τένοντα & Συμπτώματα
Η τενοντίτιδα του επιγονατιδικού τένοντα χαρακτηρίζεται από συμπτώματα που σχετίζονται κυρίως με πόνο και λειτουργική δυσχέρεια στην πρόσθια επιφάνεια του γόνατος.
Το κύριο σύμπτωμα είναι ο εντοπισμένος πόνος στον κάτω πόλο της επιγονατίδας. Στα αρχικά στάδια, ο πόνος εμφανίζεται μετά από έντονη άσκηση. Συχνά εκδηλώνεται μόνο στην έναρξη ή στο τέλος της δραστηριότητας, υποχωρώντας με την ανάπαυση. Σε προχωρημένες περιπτώσεις, μπορεί να καταστεί συνεχής και να εμφανίζεται ακόμη και σε ηρεμία ή κατά την ανάβαση σκαλοπατιών.
Εκτός αυτού, ενδέχεται να εκδηλωθούν και συμπτώματα όπως:
- Τοπική ευαισθησία και αίσθημα ευθραυστότητας κατά την ψηλάφηση του τένοντα.
- Οίδημα και ενίοτε ερυθρότητα με τοπική αύξηση της θερμοκρασίας.
- Δυσκαμψία και περιορισμό του εύρους κίνησης της άρθρωσης, ιδιαίτερα μετά από περίοδο ακινησίας.
- Αίσθηση τριβής κατά την κίνηση, που αποδίδεται στη μηχανική καταπόνηση του τένοντα.
- Επιδείνωση του πόνου σε δραστηριότητες υψηλής επιβάρυνσης, όπως άλματα, τρέξιμο, βαθιές κάμψεις και εκτάσεις γόνατος.
- Σε σοβαρότερες περιπτώσεις: αίσθημα αδυναμίας ή αστάθειας κατά τη βάδιση.
Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;
Η διάγνωση της τενοντίτιδας του επιγονατιδικού τένοντα στηρίζεται κυρίως στην κλινική αξιολόγηση, η οποία αποτελεί το θεμέλιο της διαγνωστικής προσέγγισης. Η δοκιμασία αντίστασης στην έκταση του γόνατος, μέσω ελέγχου της λειτουργίας του τετρακέφαλου, αναπαράγει συνήθως τον πόνο και επιβεβαιώνει την υπερφόρτιση του τένοντα. Παράλληλα, εξετάζονται τυχόν συνοδά ευρήματα, όπως ήπιο οίδημα, περιορισμός κινητικότητας ή διαταραχές στη σταθερότητα του γόνατος.
Οι απεικονιστικές εξετάσεις χρησιμοποιούνται επικουρικά για την τεκμηρίωση της διάγνωσης και την εκτίμηση της βαρύτητας της βλάβης. Ο υπέρηχος αποτελεί μια γρήγορη μέθοδο που επιτρέπει τη δυναμική εκτίμηση του τένοντα, αναδεικνύοντας αλλοιώσεις όπως πάχυνση, ασβεστοποιήσεις κ.ά.
Η μαγνητική τομογραφία (MRI), από την άλλη, παρέχει υψηλής ευκρίνειας εικόνες. Μέσω της μαγνητικής τομογραφίας επιτρέπεται λεπτομερής αξιολόγηση όχι μόνο του ίδιου του τένοντα, αλλά και των γειτονικών μαλακών μορίων. Έτσι, διευκολύνεται η ανίχνευση εκφυλιστικών αλλοιώσεων ή ακόμη και μερικής/ολικής ρήξης του τένοντα.
Ο συνδυασμός κλινικής εκτίμησης και απεικονιστικού ελέγχου προσφέρει τη μέγιστη διαγνωστική ακρίβεια και καθοδηγεί την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής στρατηγικής.
Πώς αντιμετωπίζεται η τενοντίτιδα επιγονατιδικού τένοντα;
Η θεραπευτική αντιμετώπιση της τενοντίτιδας του επιγονατιδικού τένοντα στηρίζεται κυρίως σε συντηρητικές μεθόδους, οι οποίες αποτελούν την πρώτη και βασική γραμμή παρέμβασης.
Ειδικότερα, η τενοντίτιδα επιγονατιδικού αντιμετωπίζεται με ανάπαυση και η τροποποίηση των δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν τον τένοντα, όπως τα άλματα και το τρέξιμο. Η παγοθεραπεία χρησιμοποιείται για την ανακούφιση από τον πόνο και το οίδημα, ιδιαίτερα σε οξέα επεισόδια, ενώ τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής.
Παράλληλα, η χρήση νάρθηκα μπορεί να προσφέρει υποστήριξη στο γόνατο, ενώ η φυσικοθεραπεία παίζει καθοριστικό ρόλο με προγράμματα ενδυνάμωσης και διατάσεων, δίνοντας έμφαση στην εκκεντρική μυϊκή ενδυνάμωση του τετρακεφάλου και στη βελτίωση της λειτουργικής σταθερότητας. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενέσιμες βιολογικές θεραπείες, όπως το πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια (PRP), μπορούν να επισπεύσουν την αποκατάσταση και να βελτιώσουν τα συμπτώματα.
Η επεμβατική θεραπεία εφαρμόζεται μόνο σε σοβαρές ή χρόνιες περιπτώσεις, όταν οι συντηρητικές μέθοδοι αποτυγχάνουν ή σε περιπτώσεις ρήξης του τένοντα. Στόχος της χειρουργικής επέμβασης είναι η αφαίρεση του εκφυλισμένου ιστού και η αποκατάσταση της ακεραιότητας του τένοντα.
Η μετεγχειρητική πορεία περιλαμβάνει συστηματική φυσικοθεραπεία. Στόχος της είναι η επαναφορά της κινητικότητας, η αποκατάσταση της μυϊκής ισχύος και η πρόληψη υποτροπών. Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή της θεραπευτικής στρατηγικής είναι εξατομικευμένη και καθορίζεται από τη βαρύτητα της βλάβης, το στάδιο εξέλιξης της νόσου και τις λειτουργικές απαιτήσεις του ασθενούς.
Εάν εμφανίζετε ενοχλήσεις στο γόνατο, επικοινωνήστε άμεσα με τον Ορθοπαιδικό Χειρουργό και Τραυματολόγο Ελευθέριο Ζαμπάκο. Κλείστε το ραντεβού σας και αντιμετωπίστε το πρόβλημά σας άμεσα και αποτελεσματικά με σύγχρονες θεραπείες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.