Λίγα λόγια για τον απιοειδή μυ

Ο απιοειδής μυς είναι ένας μικρός μυς της περιοχής του γλουτού.  Εκφύεται από την πρόσθια επιφάνεια του ιερού οστού και καταφύεται στην άνω επιφάνεια του μείζονα τροχαντήρα του μηριαίου. Η ανατομική του θέση τον φέρνει σε στενή γειτνίαση με το ισχιακό νεύρο.

Το ισχιακό νεύρο συνήθως διέρχεται κάτω από τον μυ, αλλά σε ορισμένες ανατομικές παραλλαγές μπορεί να τον διαπερνά ή να περνά πάνω από αυτόν. Σε αυτή την περίπτωση αυξάνεται η πιθανότητα πίεσής του και πρόκλησης του συνδρόμου, εκδηλώνοντας συμπτώματα.

Λειτουργικά, ο απιοειδής μυς συμμετέχει στην έξω στροφή και απαγωγή του ισχίου, καθώς και στη σταθεροποίηση της πυέλου κατά τη βάδιση. Επίσης,  συμβάλλει στην ομαλή κινητικότητα του ισχίου και στη διατήρηση της ευθυγράμμισης του κάτω άκρου.

 

Ποια είναι τα αίτια πρόκλησης του συνδρόμου;

Τα αίτια πρόκλησης του συνδρόμου απιοειδούς μυός είναι τα κάτωθι:

• Μυϊκός σπασμός ή υπερτονία του απιοειδούς, συχνά μετά από απότομη κίνηση ή υπέρχρηση του άκρου.
• Μικροτραυματισμοί ή επαναλαμβανόμενοι τραυματισμοί στους γλουτούς και στο ισχίο.
• Μυϊκή ανισορροπία μεταξύ έξω στροφέων και άλλων μυών της πυέλου.
• Υπέρχρηση λόγω αθλητικών δραστηριοτήτων, όπως τρέξιμο, ποδηλασία, σπριντ ή ασκήσεις με στροφικές κινήσεις.
• Άμεσος τραυματισμός στην περιοχή των γλουτών (π.χ. πτώση πάνω στον γλουτό).
• Παρατεταμένη καθιστική θέση ή καθιστή στάση σε σκληρές επιφάνειες που προκαλεί τάση και σπασμό στον μυ.
• Λανθασμένη στάση σώματος.
• Ανατομικές παραλλαγές στη σχέση του ισχιακού νεύρου με τον απιοειδή μυ (π.χ. το νεύρο περνά μέσα από τον μυ).

Με ποια συμπτώματα εκδηλώνεται;

Το σύνδρομο απιοειδούς μυός εκδηλώνεται με ένα σύνολο συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα αυτά προκύπτουν από τη μηχανική πίεση του ισχιακού νεύρου ή άλλων γειτονικών νευρικών δομών.

• Πόνος στην περιοχή του ισχίου και των γλουτών

Ο πόνος αποτελεί το κυρίαρχο σύμπτωμα και εντοπίζεται συνήθως στον γλουτό, με πιθανή αντανάκλαση κατά μήκος της πορείας του ισχιακού νεύρου προς τον οπίσθιο μηρό, τη γαστροκνημία και ενίοτε τα δάχτυλα του ποδιού. Μπορεί να έχει οξύς και επιδεινώνεται σε παρατεταμένη καθιστή θέση, κινήσεις που ενεργοποιούν την έξω στροφή του ισχίου ή αυξημένο μυϊκό φορτίο.

• Νευροαισθητικές διαταραχές

Η πίεση του ισχιακού νεύρου μπορεί να προκαλέσει παραισθησίες. Μπορεί να ευθύνεται για την εκδήλωση αισθήματος «μυρμηγκιάσματος» ή μουδιάσματος στον γλουτό, στον οπίσθιο μηρό ή σε τμήματα του κάτω άκρου.

• Περιορισμός κινητικότητας

Ο πόνος και η δυσκαμψία οδηγούν σε μείωση του εύρους κίνησης της άρθρωσης του ισχίου, ιδιαίτερα στην έξω στροφή και την απαγωγή. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τη βάδιση, τη σταθερότητα της πυέλου, την ανάβαση/κατάβαση σκάλας και την άνετη παραμονή σε καθιστή θέση.

Ορισμένοι ασθενείς αναφέρουν κράμπες, αίσθημα κόπωσης ή επιδείνωση των συμπτωμάτων με παρατεταμένη ακινησία. Η κλινική εικόνα μπορεί να μοιάζει με ισχιαλγία λόγω οσφυϊκής δισκοπάθειας ή άλλες παθήσεις της οσφυϊκής μοίρας, γεγονός που απαιτεί προσεκτική κλινική αξιολόγηση και διαφοροδιάγνωση.

 

Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;

Η διάγνωση του συνδρόμου απιοειδούς μυός βασίζεται κυρίως στη λεπτομερή λήψη ιστορικού και στη στοχευμένη κλινική εξέταση. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη απεικονιστική εξέταση που να το επιβεβαιώνει άμεσα.

Ο ιατρός αξιολογεί τον χαρακτήρα του πόνου, την ακτινοβολία του κατά μήκος του ισχιακού νεύρου και τους παράγοντες που τον επιδεινώνουν. Κατά την κλινική εξέταση εφαρμόζονται ειδικές δοκιμασίες, όπως το FAIR test.

Απεικονιστικές εξετάσεις, όπως η μαγνητική τομογραφία της οσφυϊκής μοίρας, χρησιμοποιούνται κυρίως για τον αποκλεισμό άλλων αιτιών ισχιαλγίας. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η ανακούφιση των συμπτωμάτων μετά από στοχευμένη έγχυση αναισθητικού ή κορτικοστεροειδούς στον απιοειδή μυ επιβεβαιώνει διαγνωστικά τη συμμετοχή του μυός στο σύνδρομο.

 

Σύνδρομο απιοειδούς μυός & Θεραπεία

Οι θεραπευτικές επιλογές για το σύνδρομο απιοειδούς μυός περιλαμβάνουν συντηρητικές και επεμβατικές προσεγγίσεις.

Η θεραπεία επιλέγεται ανάλογα:

• με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων.
• την ανταπόκριση του ασθενούς στις συντηρητικές παρεμβάσεις.
• την ανάγκη για μακροχρόνια ανακούφιση.

Πιο συγκεκριμένα, η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει:

• Φυσιοθεραπεία: Αποτελεί την πρώτη και πιο ουσιαστική θεραπευτική γραμμή. Στόχος της είναι η μείωση του μυϊκού τόνου του απιοειδούς και η ενδυνάμωση των μυών της πυέλου.
• Φαρμακευτική αγωγή: Η φαρμακευτική αντιμετώπιση περιλαμβάνει τη χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών (ΜΣΑΦ) για την ανακούφιση του πόνου και τη μείωση της φλεγμονής. Επίσης, χορηγούνται και μυοχαλαρωτικά για τον έλεγχο του μυϊκού σπασμού. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χορηγηθούν κορτικοστεροειδή από το στόμα.
• Ενέσεις τοπικών αναισθητικών ή κορτικοστεροειδών: Η τοπική έγχυση αναισθητικών και/ή κορτικοστεροειδών στον απιοειδή μυ μπορεί να προσφέρει άμεση ανακούφιση. Η μέθοδος χρησιμοποιείται τόσο διαγνωστικά όσο και θεραπευτικά και, σε ορισμένες περιπτώσεις, απαιτείται επανάληψη ή συνδυασμός με φυσιοθεραπεία για καλύτερο αποτέλεσμα.

Η χειρουργική θεραπεία, όπως η μερική μυεκτομή του απιοειδούς ή η απελευθέρωση του ισχιακού νεύρου, εφαρμόζεται μόνο σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στις συντηρητικές θεραπείες και παρουσιάζουν σοβαρό και επίμονο πόνο που περιορίζει την καθημερινή τους λειτουργικότητα.

Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Ελευθέριος Ζαμπάκος διαθέτει υψηλή εξειδίκευση στη διάγνωση και αντιμετώπιση παθήσεων του ισχίου. Ως Διευθυντής Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων στην Ευρωκλινική Αθηνών, εφαρμόζει σύγχρονες, στοχευμένες και απολύτως εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Επικοινωνήστε μαζί μας, για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας, εφόσον παρουσιάζετε συμπτώματα που παραπέμπουν στο σύνδρομο απιοειδούς μυός.