Η χονδροπάθεια γόνατος αποτελεί μια χρόνια πάθηση που επηρεάζει τον αρθρικό χόνδρο, ειδικά στην περιοχή της επιγονατίδας. Η φθορά αυτή οδηγεί σε προοδευτική αποδιοργάνωση της δομής του χόνδρου, γεγονός που περιορίζει την ομαλή λειτουργία της άρθρωσης και προκαλεί πόνο και δυσκαμψία. Αν και η συγκεκριμένη κατάσταση απαντάται συχνότερα σε άτομα νεαρής ηλικίας και σε αθλητές, μπορεί να επηρεάσει και μεγαλύτερες ηλικίες, όταν υπάρχουν επιβαρυντικοί παράγοντες. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή ορθοπαιδική αντιμετώπιση μπορούν να αποτρέψουν τη μακροχρόνια επιβάρυνση του γονάτου και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών.
Αίτια της χονδροπάθειας γόνατος
Η χονδροπάθεια γόνατος δεν εμφανίζεται τυχαία. Ορισμένοι παράγοντες ευθύνονται για την εκδήλωσή της, άλλοτε ως μεμονωμένες αιτίες και άλλοτε σε συνδυασμό μεταξύ τους. Τα κυριότερα αίτια περιλαμβάνουν:
- Υπερβολική και επαναλαμβανόμενη φόρτιση της άρθρωσης, κυρίως λόγω έντονης αθλητικής δραστηριότητας ή σωματικής καταπόνησης.
- Ανατομικές ανωμαλίες, όπως δυσπλασία επιγονατίδας ή λανθασμένη ευθυγράμμιση των κάτω άκρων, που οδηγούν σε μη φυσιολογική κίνηση και φθορά.
- Τραυματισμοί, όπως κατάγματα ή κακώσεις, οι οποίοι επηρεάζουν την ακεραιότητα του αρθρικού χόνδρου.
- Αδυναμία ή ανισορροπία των μυών, ιδιαίτερα του τετρακεφάλου, που επηρεάζει την κίνηση της επιγονατίδας.
- Παχυσαρκία, η οποία επιβαρύνει την άρθρωση με αυξημένο βάρος και οδηγεί σε ταχύτερη εκφύλιση.
- Ηλικιακοί και γενετικοί παράγοντες, που προδιαθέτουν στην εκφύλιση των ιστών και στη φθορά του χόνδρου.
Συμπτώματα που προκαλεί η χονδροπάθεια γόνατος
Η κλινική εικόνα της χονδροπάθειας γόνατος ποικίλλει, αλλά τα συμπτώματα είναι τυπικά και αναγνωρίσιμα από τους ασθενείς. Συγκεκριμένα, περιλαμβάνουν:
- Πόνο στο πρόσθιο τμήμα του γόνατος, ιδιαίτερα όταν ο ασθενής ανεβαίνει ή κατεβαίνει σκάλες ή παραμένει καθιστός για πολλή ώρα.
- Αίσθημα δυσκαμψίας, που γίνεται πιο έντονο μετά από περιόδους ακινησίας.
- Τρίξιμο ή κριγμό, το οποίο συνοδεύει την κάμψη ή έκταση του γόνατος.
- Οίδημα και ευαισθησία στην πρόσθια επιφάνεια της άρθρωσης.
- Αίσθηση αδυναμίας ή αστάθειας, που εμποδίζει την πλήρη κίνηση και τη σταθερότητα του γονάτου.
Η ένταση των συμπτωμάτων μπορεί να κυμαίνεται από ήπια έως ιδιαίτερα ενοχλητική, επηρεάζοντας την καθημερινότητα και τη δυνατότητα άσκησης.
Διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται σε μια προσεκτική κλινική εξέταση, σε συνδυασμό με απεικονιστικές μεθόδους. Κατά την εξέταση, αξιολογείται η κίνηση και η σταθερότητα της άρθρωσης, ενώ αναζητούνται ενδείξεις φθοράς ή αστάθειας. Η ακτινογραφία συνήθως αποκλείει άλλες παθήσεις, ενώ η μαγνητική τομογραφία (MRI) αποκαλύπτει τη σοβαρότητα της φθοράς του χόνδρου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να απαιτηθεί αρθροσκόπηση, ώστε να υπάρξει άμεση οπτική επιβεβαίωση της βλάβης.
Πώς αντιμετωπίζεται η χονδροπάθεια γόνατος;
Συντηρητική αποκατάσταση
Η θεραπεία της χονδροπάθειας γόνατος βασίζεται αρχικά σε συντηρητικές μεθόδους, οι οποίες ενδείκνυνται για ήπιες έως μέτριες βλάβες. Στόχος είναι η ανακούφιση του πόνου, η μείωση της φλεγμονής και η αποκατάσταση της λειτουργικότητας του γονάτου.
Οι βασικές επιλογές περιλαμβάνουν:
- Φυσικοθεραπεία, με εξατομικευμένα προγράμματα ενδυνάμωσης των μυών του κάτω άκρου, κυρίως του τετρακεφάλου.
- Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), για την αντιμετώπιση του πόνου και της φλεγμονής.
- Ενδαρθρικές εγχύσεις, όπως υαλουρονικό οξύ ή πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια (PRP), που ενισχύουν τη λίπανση και επιβραδύνουν τη φθορά του χόνδρου.
- Ορθωτικά βοηθήματα, όπου χρειάζεται, για τη μείωση των φορτίσεων στην επιγονατίδα.
Η σωστή εφαρμογή των παραπάνω μπορεί να επιτύχει σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων και να καθυστερήσει ή να αποτρέψει την ανάγκη χειρουργικής παρέμβασης.
Χειρουργική αποκατάσταση
Σε περιπτώσεις σοβαρής εκφύλισης, όπου η συντηρητική αγωγή δεν αποδίδει, προτείνεται η χειρουργική αποκατάσταση.
Οι πιο συχνές επεμβάσεις είναι:
- Αρθροσκόπηση γόνατος, για καθαρισμό και λείανση του χόνδρου, καθώς και εφαρμογή χονδροπλαστικής, με στόχο τη διέγερση της παραγωγής νέου χόνδρου.
- Ελάχιστα Επεμβατική Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος (MIS-TKA), σε περιπτώσεις εκτεταμένης φθοράς που δεν αντιμετωπίζεται αρθροσκοπικά.
Η επιλογή της χειρουργικής μεθόδου γίνεται με βάση τη σοβαρότητα της βλάβης και τις ανάγκες του ασθενούς.
Ο έμπειρος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Ελευθέριος Ζαμπάκος διαθέτει εξειδίκευση στη διάγνωση και αποκατάσταση παθήσεων και τραυματισμών του γόνατος. Ως Διευθυντής του Τμήματος Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων στην Ευρωκλινική Αθηνών, εφαρμόζει σύγχρονες τεχνικές για ταχύτερη και ασφαλή ανάρρωση. Επικοινωνήστε μαζί του για εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση.