Διάστρεμμα ποδοκνημικής
Το διάστρεμμα ποδοκνημικής αποτελεί έναν από τους συχνότερους τραυματισμούς των κάτω άκρων. Η κάκωση συμβαίνει όταν το πόδι περιστραφεί απότομα ή λυγίσει προς τα μέσα ή έξω, με αποτέλεσμα τη διάταση ή ρήξη των συνδέσμων που στηρίζουν τον αστράγαλο. Οι σύνδεσμοι αυτοί είναι υπεύθυνοι για τη σταθερότητα της άρθρωσης, και η απότομη φόρτιση μπορεί να οδηγήσει σε μερική ή ολική βλάβη τους. Η εξωτερική πλευρά της ποδοκνημικής είναι η περιοχή που τραυματίζεται πιο συχνά, κυρίως λόγω της ανατομικής της θέσης και του τρόπου που κινούμαστε.
Παράγοντες κινδύνου
Η πιθανότητα εμφάνισης διαστρέμματος ποδοκνημικής αυξάνεται όταν συνυπάρχουν καταστάσεις που αποδυναμώνουν τη στήριξη του ποδιού ή επηρεάζουν την ισορροπία του σώματος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Ανεπαρκής μυϊκή ενδυνάμωση των κάτω άκρων
- Χρήση ακατάλληλων υποδημάτων, ιδίως με ψηλό τακούνι ή χωρίς επαρκή στήριξη
- Προηγούμενοι τραυματισμοί που έχουν αφήσει την άρθρωση πιο ευάλωτη
- Αθλήματα υψηλής έντασης, όπως ποδόσφαιρο, καλαθοσφαίριση ή τένις
- Περπάτημα ή τρέξιμο σε ασταθές έδαφος, όπως χαλίκι ή ανηφόρες
Η πρόληψη βασίζεται στην ενίσχυση της σταθερότητας και στην επιλογή σωστού εξοπλισμού.
Πώς αναγνωρίζεται ένα διάστρεμμα ποδοκνημικής;
Η κλινική εικόνα εξαρτάται από τη σοβαρότητα του τραυματισμού. Σε ήπιες περιπτώσεις, τα συμπτώματα περιορίζονται σε ήπιο πόνο, δυσκολία στη βάδιση και μικρό πρήξιμο. Όταν η κάκωση είναι πιο σοβαρή, εμφανίζονται έντονος πόνος, μελάνιασμα στην περιοχή, οίδημα και πλήρης αδυναμία στήριξης του βάρους στο τραυματισμένο πόδι. Πολλοί ασθενείς αναφέρουν ότι ένιωσαν ή άκουσαν έναν χαρακτηριστικό ήχο κατά τη στιγμή του τραυματισμού.
Κατηγορίες διαστρέμματος
Οι συνδεσμικές κακώσεις της ποδοκνημικής διακρίνονται σε τρία επίπεδα, με βάση τη σοβαρότητα της βλάβης:
- Πρώτου βαθμού: Ελαφριά διάταση των συνδέσμων χωρίς ρήξη. Το άτομο μπορεί να περπατήσει με ήπια ενόχληση.
- Δευτέρου βαθμού: Μερική ρήξη συνδέσμου με εμφανές οίδημα, πόνο και περιορισμό της κίνησης.
- Τρίτου βαθμού: Πλήρης ρήξη συνδέσμου, συνοδευόμενη από αστάθεια και σημαντικό περιορισμό της λειτουργίας του ποδιού.
Η σωστή διάγνωση απαιτεί εξέταση από ορθοπαιδικό και, συχνά, απεικονιστικό έλεγχο.
Μέθοδοι διάγνωσης και απεικόνισης
Η διάγνωση ξεκινά με τη λήψη αναλυτικού ιστορικού και τη φυσική εξέταση της ποδοκνημικής. Ο ιατρός ελέγχει την κινητικότητα, την ευαισθησία και την παρουσία οιδήματος. Για την επιβεβαίωση της κάκωσης και τον αποκλεισμό κατάγματος, συχνά απαιτούνται απεικονιστικές εξετάσεις. Οι ακτινογραφίες ενδείκνυνται όταν υπάρχει υποψία οστικής κάκωσης, ενώ η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της σοβαρότητας της ρήξης των συνδέσμων. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ο υπέρηχος παρέχει χρήσιμες πληροφορίες για την κατάσταση των μαλακών μορίων.
Πώς αντιμετωπίζεται το διάστρεμμα ποδοκνημικής;
Η θεραπεία εξαρτάται από τον βαθμό του διαστρέμματος. Στις ήπιες μορφές, η συντηρητική αγωγή είναι επαρκής. Ο στόχος είναι η μείωση του πόνου, η ελαχιστοποίηση του οιδήματος και η αποκατάσταση της κινητικότητας. Το θεραπευτικό πρωτόκολλο περιλαμβάνει:
- Ανάπαυση του σκέλους για λίγες ημέρες
- Εφαρμογή πάγου για 15-20 λεπτά, αρκετές φορές ημερησίως
- Συμπίεση με ελαστικό επίδεσμο για σταθεροποίηση
- Ανύψωση του ποδιού, ώστε να αποσυμφορηθεί η περιοχή
- Χρήση νάρθηκα ή κνημοποδικού υποδήματος, αν χρειάζεται
Η φυσικοθεραπεία αποτελεί σημαντικό μέρος της αποκατάστασης, καθώς βελτιώνει την ελαστικότητα, ενισχύει τους μύες και επαναφέρει τη σταθερότητα της άρθρωσης.
Επιστροφή στις δραστηριότητες μετά από διάστρεμμα ποδοκνημικής
Η επιστροφή σε πλήρη δραστηριότητα πρέπει να γίνεται σταδιακά, μετά την πλήρη αποκατάσταση της σταθερότητας και της κινητικότητας του ποδιού. Η πρόληψη νέων τραυματισμών περιλαμβάνει:
- Ασκήσεις ισορροπίας και ιδιοδεκτικότητας για την αποκατάσταση των αντανακλαστικών της άρθρωσης
- Σταδιακή αύξηση της σωματικής δραστηριότητας υπό καθοδήγηση
- Κατάλληλη ενδυνάμωση των μυών της κνήμης και του ποδιού
- Χρήση υποστηρικτικού εξοπλισμού, όπως επιγονατίδες ή ελαστικοί επίδεσμοι, όταν απαιτείται
Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Ελευθέριος Ζαμπάκος είναι εξειδικευμένος στη θεραπεία τραυματισμών γόνατος και ποδοκνημικής, εφαρμόζοντας σύγχρονες, ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές ως Διευθυντής του Τμήματος Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής Κάτω Άκρων στην Ευρωκλινική Αθηνών. Επικοινωνήστε μαζί του για εξατομικευμένη φροντίδα και ταχεία αποκατάσταση.
